Wat is shiatsu en hoe werkt het?

Geschiedenis 

In het oude China werd een arts niet betaald om patienten beter te maken, maar om mensen gezond te houden. Zodra iemand ziek werd kreeg hij de behandelingen van de arts gratis. De gezondheidszorg was dus voornamelijk preventief. Er waren 5 soorten behandelingen: acupunctuur, dieet, kruidentherapie, moxa en anma (massage). Shiatsu is uit Anma voortgekomen. 
Anma werd als therapie vooral aanbevolen voor mensen die in het midden van het land bij de gele rivier woonden. In dit gebied was de cultuur het meest ontwikkeld en werkten mensen meer met hun hoofd dan met hun lichaam. Ditzelfde geld voor de meeste mensen in het westen.
De naam shiatsu is in Japan ontstaan. De Japanners hebben veel dingen uit de Chinese cultuur overgenomen (bijvoorbeeld hun schrift) en verder door ontwikkeld. Zo hebben zij ook anma en acupunctuur overgenomen. Hieruit is een massage ontstaan die gebaseerd is op de oude Chinese theorie zoals die ook in acupunctuur gebruikt wordt en die technieken gebruikt die uit anma voortkomen. Deze technieken zijn o.a. druk geven op speciale tsubo's (drukpunten), meridiaanstrekkingen, gewrichtsmanipulaties en tonificerende aanrakingen.

Vingerdruk 

Shiatsu betekent letterlijk druk met de vingers . Op een ontspannen manier en met gebuik van het natuurlijk lichaamsgewicht wordt druk uitgeoefend op bepaalde punten op het lichaam. De druk wordt meestal met de duim gegeven, maar kan ook met de handpalm, elleboog, knie of voet gegeven worden. Soms wordt er zelfs over iemand gelopen. Door de druk die de behandelaar geeft op het lichaam van de ontvanger, beinvloedt hij de energiestroom in de energetische kanalen in het lichaam; de meridianen . Deze energiestroom wordt ki genoemd. 
Ki is onzichtbaar, maar de werking van ki kan in het lichaam waargenomen worden. Ki zorgt er bijvoorbeeld voor dat een wond uit zichzelf geneest. Traditioneel wordt in het oosten alles gezien als een vorm van energie. Ki is een oersubsitantie, de levenskracht. Als de ki-stroom geblokkeerd is kan het lichaam ziek worden. Een citaat uit Ki in het dagelijks leven van Koichi Tohei : "Ons leven is te vergelijken met een hoeveelheid water dat we uit de oceaan nemen en in onze handen houden. We noemen dit "ik". Het is hetzelfde als dat we het water "ons" water noemen, alleen omdat we het in onze handen houden. Vanuit het standpunt van het water gezien, is het een deel van de grote zee. Want als we onze handen openen, komt het water weer terug in de zee. Wanneer we weigeren om het water haar eigen weg te laten gaan, zal het muf worden. 
Ons leven is een deel van de universele ki, omhuld door het vlees van ons lichaam. Ofschoon we daar "ik" tegen zeggen, is het vanuit het standpunt van de geest eigenlijk de ki van het universum. Hoewel deze ki omsloten is door het vlees van ons lichaam, is het in voortdurende verbinding met het universum en vormt het er een aktief deel van. Wanneer de verbinding van onze eigen ki en de ki van het universum niet verzwakt is, zijn we gezond en levendig.

chinnierMeridianen
Meridianen zijn de banen waardoor de energie zich in ons lichaam beweegt. Soms komen deze banen overeen met de loop van spieren of bloedvaten. Dit hoeft echter niet. De functie van meridianen is: 
- zorgen voor beweging in het lichaam (van bloed, gas, zuurstof, water e.d.) 
- verbinden van ledematen en hoofd met de romp 
- communicatie van binnen naar buiten en van boven naar beneden 
- zorgen voor de regulering van organen. 
Er zijn twaalf hoofdmeridianen. Iedere meridianen heeft zijn basis in een orgaan en is hiernaar vernoemd. Een uitzondering is de 3-warmer meridiaan. Deze correspondeert niet met een eigen orgaan maar met bepaalde relaties tussen andere organen en de totale verdeling van energie over het lichaam. 
De werking van de energie die door een meridiaan loopt komt overeen met de functie van het betreffende orgaan. De dikke darm heeft bijvoorbeeld de functie van het afscheiden van afvalstoffen. Emotioneel heeft de dikke darm ook de functie van afscheid nemen en loslaten. Een verwoed verzamelaar kan last krijgen van constipatie. Ook zaken als een rouwproces, of het uitgeven van een groot geldbedrag kunnen effect hebben op de dikke darm als orgaan of spanning geven in het gebied van de meridiaan. Bijvoorbeeld gespannen kuiten of gevoelige plekken op de bovenkant van de arm net onder de elleboog.

De mens als totaal

In de oosterse geneeskunst werd een orgaan niet zozeer bekeken aan de hand van hun werking op zichzelf, maar eerder aan de hand van de functie in relatie tot de andere organen. Zo heeft de long een sterke relatie met de huid. Astma en huidallergie gaan vaak samen.
In het westen wordt zo'n patient dan behandeld door een longarts. Door medicijnen treed er verbetering op van de cara-klachten, maar helaas ontstaat er exceem. De longarts kan niet verder helpen en stuurt de patient door naar een andere huidspecialist. Deze 'duwt' het probleem weer naar binnen met als gevolg longklachten. Er ontstaat een ping-pong effect. In het oosten is er veel onderzoek gedaan naar de relatie tussen diverse symptomen, waarbij ook de voorkeuren van de patient voor eten, kleuren, klimaat e.d. wordt meegenomen. Tevens wordt de emotionele en geestelijke houding van de patient bekenen.